Deel dit artikel
Deel dit artikel

Hoe ziet de High Performance Sportclub eruit?

Wat zijn de kenmerken van een excellerende sportclub?

Sporten is een van de belangrijkste activiteiten ter wereld. Veel van dit sporten wordt zowel bij de amateurs en zeker bij de professionals, in georganiseerd verband bij verenigingen gedaan. Het is daarom logisch te denken dat er veel onderzoek wordt gedaan naar de factoren die bepalen of een sportvereniging al dan niet een excellente organisatie, oftewel een high performance sportorganisatie (HPSV), is. Dat blijkt echter niet het geval omdat het meeste onderzoek zich richt op het succes op het veld.

Zo is er bij het voetbal onderzoek gedaan naar hoe een excellent voetbalteam te creëren, waar een excellente coach aan moet voldoen, hoe meer toeschouwers naar het stadium te lokken, hoe racisme op het veld en in het stadium te weren, wat de financiële gevolgen van sportmarketing zijn, en naar hoe voetbalclubs gefinancierd zijn. Maar er is geen onderzoek te vinden naar de factoren die helpen het management van een voetbalclub te verbeteren, waardoor er zowel financieel als sportief langdurig goede resultaten worden behaald. Om sportverenigingen te helpen HPSVs te worden, hebben wij het recent ontwikkelde HPO-raamwerk toegepast op de voetbalsector, om te bekijken of dit sportmanagers kan helpen.

Onderzoek naar de high performance voetbalvereniging
We hebben eerst met experts van zeven eredivisieclubs en van de Vereniging Coaches Betaald Voetbal gesproken of de vijf factoren, en onderliggende 35 aspecten, van het HPO-raamwerk toepasbaar en relevant zijn voor voetbalclubs. Vervolgens hebben we de resultaten van de interviews verwerkt in het HPO-raamwerk om daaruit een vragenlijst samen te stellen waarmee management van een voetbalclub kan evalueren of haar club een high performance voetbalvereniging (HPVV) is en om te bepalen welke aandachtgebieden moeten worden aanpakken om alsnog een HPVV te worden en te blijven.

Het eerste onderzoeksresultaat is dat een definitie van de HPVV kan worden gemaakt. Dit klinkt eenvoudiger dan het is, omdat een voetbalclub uit twee delen bestaat die nauw moeten samenwerken om van de club een succes te maken, maar die onderwijl regelmatig autonoom van elkaar opereren: de cluborganisatie die bestaat uit het eerste team, de jeugdopleiding en de trainerstaf; en de managementorganisatie die de cluborganisatie moet ondersteunen. De HPO-definitie werd uitgebreid besproken met de experts en vervolgens aangepast om tot de volgende definitie van een HPVV te komen: een high performance voetbalorganisatie is een voetbalclub die zowel financieel als sportief stabiel goede resultaten haalt over een langere periode. Deze definitie betekent dat een voetbalclub financieel gezond is en bovendien consistent meedraait in de top van de ranglijst (maar niet perse steeds kampioen hoeft te worden!).

De kenmerken van de HPVV
Het tweede onderzoeksresultaat is een overzicht van de kenmerken van een HPVV (zie kader 2). Kwaliteit van management is het fundament van een HPVV. Zoals één van de experts het omschreef: “Het eerste elftal is de buitenband, daarbinnen zit de velg en die zorgt ervoor dat de band kan rollen. Deze velg is de organisatie van mensen om het team heen. Deze mensen moeten allemaal kwalitatief top zijn. Kijkend naar het voetbalteam functioneert de trainer tussen de band en de velg om het eerste elftal op de juiste spanning te krijgen”. De leidinggevenden zijn in de dagelijkse operatie betrokken bij het werk van hun mensen: “Als management staan we met de poten in de klei en zo laten we zien dat we betrokken zijn. Bijvoorbeeld medewerkers die enkel ‘doei’ aan de telefoon zeggen, krijgen direct feedback. Waardoor ze beter worden, maar bovenal de betrokkenheid van het management ervaren. Managen vanuit een ivoren toren is de doodsteek voor je organisatie.” In de vertrouwensrelatie met medewerkers en stakeholders is een leidinggevende integer, loyaal, bescheiden, transparant over dat wat hij doet of gaat doen en luisterbekwaam: “Hij kwam dan de besprekingsruimte binnen en zei nooit wat, alleen maar luisteren naar onze ervaringen, hij toonde daarmee belangstelling zonder zich ermee te bemoeien.” Het zijn leidinggevenden die weten te inspireren door de manier waarop zij hun onderwerpen aandragen, mensen aan het denken zetten, mensen helpen om op een hoger plan te komen en mensen uitnodigen tot activiteiten.

Het fundament van de HPVV wordt ook gevormd door de kwaliteit van medewerkers die verantwoordelijkheid willen nemen: “Eigen verantwoordelijkheid kenmerkt HPVV-medewerkers, ze willen zelf groeien.” HPVV-medewerkers zijn betrokken bij de club, ze stellen het clubbelang boven hun eigen belang. HPVV-medewerkers worden aangesteld om hun functie naar een hoger niveau te tillen. Medewerkers binnen een HPVV hebben zich eerst binnen de organisatie bewezen voordat zij een vaste aanstelling krijgen. Dit geldt voor alle niveaus binnen de organisatie: “Als voetbalorganisatie proberen we ons continu te verbeteren door voornamelijk de mensen in de organisatie beter te laten worden. De medewerkers die we de afgelopen jaren hebben binnen gehaald zijn goed opgeleid en ambitieus. Wij selecteren vooral op de potentie en het ontwikkelingsperspectief. Iedereen begint met een tijdelijk contract.”

Langetermijngerichtheid begint bij het management dat zich bij een HPVV voor een langere tijd heeft gecommitteerd aan de voetbalclub. Bij voorkeur wordt management vanuit de interne organisatie opgeleid. Daarnaast vormt de HPVV een veilige en stabiele werkomgeving waarbij medewerkers een grote baanzekerheid hebben. Bij ontslag gebeurt dit op een voor beide partijen goede manier en kunnen oud-medewerkers door de ‘voordeur’ vertrekken waardoor ze ook na hun werk ambassadeurs van de club blijven. Een HPVV zorgt voor goede relaties met stakeholders. Er worden langetermijnsamenwerkingsverbanden aangegaan met derden zoals leveranciers, gemeenten en politie. Bovendien onderhoudt de HPVV een uitgebreid netwerk binnen verschillende maatschappelijke groeperingen waardoor zij een stevige binding creëert en ‘communities’ bouwt met stakeholders uit de regio (zoals supporters, sponsors, maatschappelijke groeperingen). Spelers van het eerste elftal worden als middel gebruikt om contact te maken met maatschappelijke groeperingen die extra aandacht behoeven: “De jongens van het eerste team moeten weten voor wie ze spelen. Ze moeten beseffen welke mensen hier komen, wat de cultuur is van de club en welke mensen wel in de omgeving wonen, maar niet naar het stadion kunnen komen.”

Binnen een HPVV is er een ‘topsportcultuur’, dit betekent een prestatiegerichte en open- en actiegerichte cultuur, waarmee een ieder in de organisatie is ‘besmet’ om te verbeteren, anderen naar een hoger plan te tillen en prestaties te leveren. Een cultuur van ‘hier moet je zijn om beter te worden’. Een cultuur waar een ieder vanuit zijn individuele kwaliteiten ideeën kan aandragen om de club beter te maken. Een cultuur die ontstaat door voorbeeldgedrag, niet alleen van leidinggevenden, maar van iedereen zoals receptionisten, administrators, commerciële medewerkers, juristen, medische staf, en spelers. Voorbeeldgedrag dat weer ontstaat vanuit een gedeelde ‘prestatiegerichte mindset’. Bij de commerciële afdeling is er een mindset om de club zo goed mogelijk te ‘vermarkten’, bij de spelersstaf een mindset om de spelers als individu en als team te verbeteren en bij leidinggevenden om medewerkers te coachen naar betere prestaties etc. Een cultuur waar het openlijk geven en ontvangen van directe feedback de norm is, zolang de intentie maar goed is: “Niet mensen keihard toespreken in de groep, maar liever apart nemen, één op één, zo lijdt men geen gezichtsverlies.” Feedback wordt niet opgespaard voor tijdens functioneringsgesprekken of evaluatiegesprekken, maar direct gegeven zodat meteen het leermoment kan plaatsvinden.

Binnen de HPVV is continu verbeteren, het op zoek gaan naar hoe het basisproduct voetbal op andere manieren kan worden beleefd, heel belangrijk. De HPVV kijkt zorgvuldig naar haar eigen identiteit die immers in hoge mate de manier bepaalt waarop keuzes gemaakt worden bij het aanbieden van het product voetbal. Vanuit een cultuur waarin het maken en leren van fouten wordt aangemoedigd, zijn medewerkers steeds bezig om op hun eigen terrein nieuwe dingen te ontwikkelen. Men is permanent op zoek om supporters en sponsors meer te bieden in lijn met de identiteit van de club, waardoor de binding met de regio en de achterban sterker kan worden. Een voorbeeld hiervan is de ontwikkeling op het gebied van maatschappelijke betrokkenheid, dat als speerpunt geldt binnen een HPVV: “Door spelers actief contact te laten maken met groepen die het wat moeilijker in de samenleving hebben, creëer je veel goodwill in de regio. Daarnaast is het ook eens goed om wat terug te geven als club aan de maatschappij.”

Zijn jullie een high performance sportvereniging?
jullie kunnen nu, net zoals bij de voetbalverenigingen, testen of de sportvereniging een HPSV is, en als dit (nog) niet het geval is, wat er dan gedaan moet worden. Dit doen jullie door de HPO-vragenlijst door zoveel mogelijk mensen binnen de club te laten invullen. Op basis van de gemiddelde scores van alle invullers kan er dan een scoregrafiek worden gemaakt met daarin de scores op de vijf HPO-factoren en hun onderliggende kenmerken. Hieruit is direct te zien wat de aandachtsgebieden voor uw vereniging zijn waaraan u de komende jaren gericht aandacht moet besteden om een HPSV te worden. Bovendien wordt dan ook duidelijk dat het HPVV-raamwerk ook voor uw sportvereniging geldt. Het onderzoek bij de voetbalverenigingen heeft duidelijk gemaakt dat het niet alleen maar om de kwaliteit op het veld gaat maar juist ook om de kwaliteit van de organisatie … en daarmee ook om uw kwaliteit. Daarmee dagen wij u uit om niet alleen van uw vereniging een HPSV te maken maar tegelijkertijd uzelf te transformeren in een HPI, een high performance individu. En wanneer dat u gelukt is, zullen de medewerkers, de sporters en de toeschouwers u zeer dankbaar zijn!

1. Het HPO-raamwerk
Over een periode van vijf jaar zijn voor het samenstellen van het HPO-raamwerk 290 wetenschappelijke en managementpublicaties op het gebied van high performance en excellentie bestudeerd om daaruit de kenmerken voor high performance te halen. Deze kenmerken werden getest met behulp van een wereldwijd uitgezette HPO-vragenlijst die door 3.200 respondenten bij 1475 organisaties werd ingevuld. Op basis van de onderzoeksresultaten werd de volgende definitie voor de HPO vastgesteld: een high performance organisatie is een organisatie die significant betere resultaten behaalt dan vergelijkbare organisaties, over een periode van tenminste vijf jaar, door zich op een gedisciplineerde manier te concentreren op datgene wat echt belangrijk is voor de organisatie. Statistische analyse van de verzamelde data toonde vervolgens aan dat er 35 kenmerken zijn die een directe relatie hebben met competitieve prestatie. Deze kenmerken werden vervolgens in vijf groepen van HPO-factoren ondergebracht: Managementkwaliteit, Medewerkerkwaliteit, Openheid & Actiegerichtheid, Langetermijnoriëntatie en Continue verbetering & vernieuwing. Scoort een organisatie op deze vijf factoren hoger dan haar peer group dan doet zij het financieel en niet-financieel beter dan die peer group. Omdat het HPO-raamwerk is ontwikkeld op basis van data afkomstig uit 50 landen en heel veel industrieën, is de veronderstelling dat het raamwerk ook geldig is in de voetbalsector en voetbalclubs kan helpen HPVs te worden.

2. Het HPV-raamwerk
Dit zijn de vijf factoren en 35 kenmerken van de HPV:
HPO-factor 1: Hoge managementkwaliteit
Management geniet het vertrouwen van iedereen in de voetbalclub.
Management is integer.
Management heeft een voorbeeldrol voor medewerkers.
Management neemt snel besluiten.
Management onderneemt snel actie.
Management coacht medewerkers om betere resultaten te behalen.
Management is gericht op het behalen van resultaten.
Management is erg effectief.
Management bestaat uit sterke leiders.
Management straalt zelfverzekerdheid uit.
Management is besluitvaardig met betrekking tot ‘niet-presteerders’.

HPO-factor 2: Hoge medewerkerkwaliteit
Medewerkers willen verantwoordelijkheid dragen en verantwoordelijk worden gehouden voor hun resultaten.
Medewerkers willen geïnspireerd worden om zeer goede resultaten te behalen.
De medewerkers worden getraind in het versterken van hun flexibiliteit en veerkracht.
De voetbalclub heeft een divers en complementair werknemersbestand.

HPO-factor 3: Langetermijngerichtheid
De voetbalclub creëert groei door samenwerking met andere organisaties.
De voetbalclub onderhoudt goede langetermijnrelaties met alle belanghebbenden.
De voetbalclub is gericht op het zo goed mogelijk bedienen van haar klanten.
Management werkt al lange tijd bij de organisatie.
Nieuw management wordt van binnen de voetbalclub gepromoveerd.
De voetbalclub vormt een veilige werkomgeving voor medewerkers.

HPO-factor 4: Continue verbetering en vernieuwing
De voetbalclub heeft een strategie die duidelijk onderscheidend is van andere organisaties.
In de voetbalclub worden de processen voortdurend verbeterd.
In de voetbalclub worden de processen voortdurend vereenvoudigd.
In de voetbalclub worden de processen voortdurend op elkaar afgestemd.
In de voetbalclub wordt alles gerapporteerd dat belangrijk is voor het halen van een goede prestatie.
In de voetbalclub wordt aan managers en medewerkers zowel financiële als niet-financiële informatie gerapporteerd.
De voetbalclub verbetert haar kerncompetenties voortdurend.
De voetbalclub vernieuwt haar producten, diensten en processen voortdurend.

HPO-factor 5: Open en actiegericht
Management gaat vaak de dialoog aan met medewerkers.
De medewerkers besteden veel tijd aan communiceren, kennis uitwisselen en leren.
De medewerkers worden altijd betrokken bij belangrijke bedrijfsprocessen.
Management staat fouten maken toe.
Management staat open tegenover verandering in de organisatie.
De voetbalclub is prestatiegericht.

Tags:    Clubmanagement Visie
Plaats reactie
Gerelateerde artikelen
Gerelateerde downloads
laatste reacties
"Is er in de buurt van Veenendaal een RG vereniging/club?
Ik l..."
Ritmische Gymnastiek 11 dagen
"Beste Mijnheer Kruis,

u kunt het beste zelf de verenig..."
Jubileumspelden 11 dagen
"21 dagen geleden( zie hierboven) heb ik een vraag gesteld en nog g..." Jubileumspelden 13 dagen